Parkeerremmen op de handbewogen rolstoel: waarom contact met het wiel, banden en parkeergewoonten belangrijk zijn

Bij handbewogen rolstoelen behoren parkeerremmen tot de belangrijkste onderdelen in het dagelijks gebruik. Toch worden ze vaak verkeerd begrepen. Veel mensen denken daarbij aan een rem zoals op een fiets. In werkelijkheid hebben parkeerremmen op een rolstoel een andere hoofdtaak.

Ze moeten de rolstoel vooral stabiel houden tijdens het parkeren, wachten en verplaatsen. Of ze goed werken, hangt niet alleen af van de remhendel, maar ook van het contact met de band, de ondergrond en het juiste gebruik.

Deze bijdrage legt uit hoe parkeerremmen op een handbewogen rolstoel moeten worden begrepen en waar gebruikers en naasten in het dagelijks leven op moeten letten.

Wat is een parkeerrem op een rolstoel?

Een parkeerrem is een mechanische voorziening die de rolstoel in stilstand moet beveiligen. Ze wordt meestal bediend via een hendel aan de zijkant van de rolstoel.

Bij het sluiten van de rem drukt een remblok tegen de band of het wielgedeelte. Daardoor moet worden voorkomen dat de rolstoel in stilstand onbedoeld beweegt.

De parkeerrem is dus vooral een parkeer- en beveiligingsrem, geen klassieke rijrem voor snel afremmen tijdens het rijden.

Waarom parkeerremmen niet werken zoals fietsremmen

Bij een fiets wordt de rem tijdens het rijden gebruikt om snelheid te verminderen. Bij een handbewogen rolstoel is dat anders. Hier dienen de zijdelingse parkeerremmen vooral om de rolstoel in stilstand vast te zetten.

Bij normaal rijden of duwen mag niet worden verwacht dat de parkeerrem werkt als een fijn doseerbare rijrem.

Vooral belangrijk is hij vóór een transfer, bij stilzitten op één plek, tijdens het wachten of bij het stallen van de rolstoel.

Waarom contact met de band beslissend is

Een parkeerrem kan alleen betrouwbaar werken als hij correct tegen de band of het wielgedeelte drukt. Als het contact te los is, kan de rolstoel ondanks een geactiveerde rem toch nog licht weggeven.

Is het contact te sterk of verkeerd afgesteld, dan kan de bediening moeilijker worden of kan de band sterker worden belast.

Daarom moet de rem zo werken dat hij de rolstoel veilig in stilstand houdt, zonder ongebruikelijk zwaar te bedienen te zijn.

Banden en remwerking

De staat van de band beïnvloedt de remwerking. Als de band sterk versleten, vervuild of bij luchtbanden niet goed opgepompt is, kan het contact met de rem veranderen.

Ook bij massieve banden kunnen vuil, slijtage of een glad oppervlak de werking beïnvloeden.

Daarom is het zinvol om banden en remcontact regelmatig kort te controleren, vooral als de rem ineens anders aanvoelt.

Waarom beide kanten belangrijk zijn

Veel handbewogen rolstoelen hebben aan beide kanten een parkeerrem. Beide kanten moeten betrouwbaar werken en gelijkmatig worden gebruikt.

Als slechts één kant correct gesloten is, kan de rolstoel minder stabiel staan of licht draaien. Vooral bij een transfer kan dat onprettig of onveilig aanvoelen.

Voor de transfer moeten daarom bij voorkeur beide remmen worden gecontroleerd en geactiveerd.

Parkeerremmen bij transfers

Bij het verplaatsen van de rolstoel naar bed, bank, stoel of auto speelt de parkeerrem een belangrijke rol. De rolstoel moet vóór de transfer zo stabiel mogelijk staan.

Daarbij horen meerdere punten: beide remmen activeren, de voetsteunen goed positioneren, de rolstoel dicht bij de doelpositie zetten en zorgen voor een zo vlak mogelijke ondergrond.

De rem ondersteunt een veilige stand, maar vervangt geen goede voorbereiding en geen hulp van naasten wanneer die nodig is.

Remmen op een helling en oneffen ondergrond

Parkeerremmen werken het betrouwbaarst op een vlakke, stevige ondergrond. Op een helling, natte vloer, gladde oppervlakken of oneffen ondergrond kan de situatie anders zijn.

Een rolstoel mag daarom niet lichtvaardig op een schuine ondergrond worden geparkeerd, ook niet als de remmen zijn geactiveerd.

Indien mogelijk moet altijd een vlakke, stabiele plek worden gekozen. Bij twijfel is hulp van een begeleider zinvol.

Typische signalen dat de rem gecontroleerd moet worden

Enkele aanwijzingen kunnen laten zien dat de parkeerrem niet meer optimaal werkt:

• de rolstoel beweegt ondanks geactiveerde rem toch nog licht verder,
• de ene kant houdt beter dan de andere,
• de remhendel laat zich ongewoon zwaar of juist te licht bewegen,
• het remcontact raakt de band niet goed,
• de rem maakt ongebruikelijke geluiden,
• de band is sterk vervuild of versleten,
• de rembevestiging lijkt los te zitten.

Als zulke situaties optreden, moet de oorzaak worden gecontroleerd voordat de rolstoel verder intensief wordt gebruikt.

Parkeergewoonten in het dagelijks leven

Goede remmen zijn belangrijk, maar ook de dagelijkse gewoonten spelen een grote rol. De rolstoel moet bij voorkeur op een vlakke ondergrond worden geparkeerd.

Voor opstaan, verplaatsen of langer zitten op één plek moeten de remmen bewust worden geactiveerd. Ook korte stops kunnen veiliger zijn als de rem goed wordt gebruikt.

Wie de rolstoel regelmatig gebruikt, doet er goed aan om eraan te wennen de remmen niet pas op het laatste moment in gedachten te nemen.

Wat naasten moeten weten

Als naasten of zorgverleners de rolstoel vaak duwen of helpen bij een transfer, moeten zij weten hoe de remmen werken.

Zij moeten kunnen controleren of beide kanten gesloten zijn en of de rolstoel echt stabiel staat. Vooral bij oudere gebruikers kan rustige, duidelijke ondersteuning het dagelijks leven vergemakkelijken.

Ook hier geldt: de rem is een belangrijk hulpmiddel, maar geen vervanging voor aandacht en een veilige voorbereiding.

Waarop u voor de aankoop kunt letten

Voor de aankoop van een handbewogen rolstoel kunnen de volgende vragen helpen:

• Zijn de remhendels goed bereikbaar?
• Zijn ze makkelijk en begrijpelijk te bedienen?
• Kan de gebruiker de rem zelf sluiten?
• Helpen naasten regelmatig bij de transfer?
• Wordt de rolstoel vaak gebruikt op gladde vloeren of buiten?
• Zijn banden en remcontact goed zichtbaar en controleerbaar?

Deze vragen helpen om de parkeerrem te zien als een belangrijk onderdeel van de veiligheid in het dagelijks leven.

Conclusie: parkeerremmen goed begrijpen en bewust gebruiken

Parkeerremmen op de handbewogen rolstoel zijn er vooral voor om de rolstoel in stilstand te beveiligen. Ze zijn vooral belangrijk bij parkeren, wachten en transfer.

Om ze betrouwbaar te laten werken, moeten remcontact, banden, ondergrond en gebruik op elkaar afgestemd zijn. Wie beide kanten bewust activeert en de rolstoel op een geschikte ondergrond parkeert, kan het dagelijks leven rustiger en veiliger maken.

Handbewogen rolstoelen, elektrische rolstoelen en andere mobiliteitshulpmiddelen voor verschillende dagelijkse situaties vindt u bij ByteTecpeak.